Skip to main content

Achtergrondinfo: De wereld en de Barok van Peter Paul Rubens.

Intro

Tot januari 2019 loopt het Cultuurfestival ‘Antwerpen Barok 2018: Rubens Inspireert.’  Tijdens het festival worden grote expo’s gehouden, lezingen gegeven, theater gebracht, muziek gespeeld, wandelingen gemaakt, enz. Maar de gemeenschappelijke factor tussen die overdaad cultuur, is dus Rubens. Over die man wil ik het in dit stukje eventjes hebben. Over de tijdsperiode waarin Rubens leefde, over de kunststroming ‘Barok’, en over Peter Paul Rubens natuurlijk (zijn levensverhaal, zijn schilderstijl en invloeden, werken,…). Daarom dit artikel met achtergrondinfo: ‘De wereld en de Barok van Peter Paul Rubens’. De komende weken ga ik nog wat artikels posten over het cultuurfestival zelf in’t algemeen en in’t bijzonder over de grote expo’s in musea als MAS, M HKA en Middelheimmuseum (met veel foto’s!). Veel leesplezier!

Antwerpen 2018: Rubenshuis - Zelfportret van Rubens.
Antwerpen 2018: Rubenshuis – Zelfportret van Rubens.

In welke tijd leefde Peter Paul Rubens (1577-1640)?

In de zestiende eeuw was Antwerpen zowat het centrum van de wereld. “Vandaag de dag denken nog vele Antwerpenaren zo…”, zeggen mensen van de parking over Antwerpenaars. 😉 Antwerpen beleefde een gouden eeuw, werd ongelofelijk rijk en genoot wereldfaam. Het stadhuis van Antwerpen, dat momenteel Lees meer

Ferrara 2016: Achtergrondinfo: “Castello Estense en de Este’s”

Castello Estense is een schitterend, intact kasteel, één van de mooiste van Italië, uit de 14e eeuw. Het is de topattractie van Ferrara en absoluut een omweg waard. Bij een bezoek aan het kasteel passeer je de verschillende dienstvertrekken, de kerkers en de officiële zalen en privé-vertrekken van de Este’s. Ook krijg je twee tentoonstellingen voorgeschoteld, een permanente expositie over de geschiedenis van het kasteel, de Este’s en Ferrara en een tijdelijke expositie. Hier volgt een woordje uitleg over dit alles.

Ferrara 2016: Castello Estense.
Ferrara 2016: Castello Estense.

De tour doorheen het kasteel start op het gelijkvloers in de Marchesana toren met een grote maquette van het kasteel. Dan volgen vele kasteelvertrekken, op het gelijkvloers (de Gotische kamer, de keuken, de gevangenis in de Leeuwentoren, de archeologische kamer) en in de kelder (kerkers in de Leeuwentoren). Onderweg wandel je voorbij vele informatieborden die de geschiedenis van het kasteel en de Este’s vertellen. Op de eerste verdieping wandel je door enkele loggia’s van de hertoginnen, een patio met appelsienboompjes, de Bacchus kamer (fresco van de Wijnoogst en van de Triomf van Bacchus), de Hertogelijke Kapel, de gifkamer, de Kleine Speelzaal (fresco over de seizoenen), de Speelzaal (fresco over atletieksporten), een kamer met een schaalmodel van de Middeleeuwse stad, en dan volgen nog vele privé-vertrekken van de hertogen waarin de tijdelijke expositie ‘L’Arte per l’Arte’ is ondergebracht (de Devotiezaal, de Landschapszaal, de Geografiezaal, de Alfonso I vertrekken met ‘De Pisis’ expositie, en de Wapenschildenzaal).

Ferrara 2016: Castello Estense (Kerker).
Ferrara 2016: Castello Estense (Kerker).
Ferrara 2016: Castello Estense (Appelsienboompjes).
Ferrara 2016: Castello Estense (Appelsienboompjes).

De tijdelijke tentoonstelling ‘L’Arte per l’arte’ toont meesterwerken van ‘De Gallerij van Moderne en Hedendaagse Kunst’ van het Palazzo Massari, met in het bijzonder aandacht voor de in 1896 in Ferrara geboren schilder ‘De Pisis’. De Pisis verhuist eerst naar Lees meer

Wenen 2016 – Bijzonder aan Wenen: haar geschiedenis

Wenen kent een zeer rijke geschiedenis die meer dan 2000 jaar teruggaat. De bloeitijden waren tijdens de heerschappij van de Romeinen, de Babenbergs en de Habsburgers en ook na de tweede Wereldoorlog.  Hier volgt een geschiedenislesje.

De Paleolithische vondsten buiten beschouwing gelaten (bv. het vruchtbaarheidsbeeldje ‘De Venus van Willendorf’), begon het verhaal van Wenen met de Kelten die op deze plek een doorwaadbare plaats vonden door de Donau rivier. In 15 BC werden de Kelten verdreven door de Romeinen die in het jaar 8 na christus hier een klein verdedigingsgarnizoen tegen de vijandige Germanen stichtten, genaamd Vindobona, op de plek wat nu de Innere Stadt is. Vindobona groeit in de volgende eeuwen uit tot een Romeins stad met 30.000 inwoners. Na de val van het Romeinse Rijk brak een donkere, stille periode aan voor Wenen (dat haar naam dankt aan de rivier de ‘Wien’.) Het werd verwoest door de Hunnen (433 AD) en ingelijfd bij het Duitse Rijk door Otto I (955 AD). Met de komst van de Babenbergs, keerde het tij voor Wenen. Deze dynastie regeerde over Wenen en de Beierse Oostmark van 976 tot 1248. In deze periode kreeg Wenen stadsrechten en floreerde en in 1156 werd Wenen zelfs de Babenbergse hoofdstad.

'Napoleon bij de grote St. Bernard Pas' (1801) door Jacques Louis David, Oberes Belvedere, Schloss Belvedere, Wenen
Wenen 2016: ‘Napoleon bij de grote St. Bernard Pas’ (1801) door Jacques Louis David, Oberes Belvedere, Schloss Belvedere.

In 1273 wint Habsburger Rudolf I de verkiezing van Duits koning van het Heilig Roomse Rijk. De Habsburgers veroveren Lees meer

Wenen 2016: Achtergrondinfo: Het Huis der Habsburgers en Wenen.

Het vorstenhuis der Habsburgers is een van de machtigste adellijke families uit de Europese politieke geschiedenis geweest en is onlosmakelijk verbonden met Wenen. De stamvader van de Habsburgers was Gontran de Rijke. Ze hadden hun eerste machtsbasis in het gebied van de Boven-Rijn (de Elzas en Zwitserland). De verkiezing van Habsburger Rudolf I als Duits koning van het Heilig Roomse Rijk in 1273 was de start van hun klim naar de top. Met het inlijven van aartshertogdom Oostenrijk (incl. Wenen), hertogdom Stiermarken en koninkrijk Bohemen in 1278 na een strijd met Ottokar, schoof hun machtscentrum op naar Centraal-Europa. Albrecht II was de eerste Habsburgse heerser die zowel regeerde over Oostenrijk, Bohemen en Hongarije als koning werd van het Rooms-Duitse rijk. Hij maakte in 1438 van Wenen zijn Rijkshoofdstad en nam zijn intrek in de Hofburg als belangrijkste residentie.  Frederik III werd in 1453 in Wenen gekroond door de Paus als keizer van het Heilig Roomse Rijk. Zijn zoon, Maximiliaan I, kreeg Bourgondië in handen via huwelijk en diens zoon, Filips de Schone, trouwde met de dochter van de Spaanse koning.

Maria-Theresien-Platz, Wenen
Wenen 2016: Maria-Theresien-Platz.

Door slim gekozen huwelijkspolitiek en overlijdens die in hun voordeel uitdraaiden, en ook door militaire overwinningen, politieke verdragen en diplomatie, breidde het Habsburgse Rijk op korte tijd enorm uit en was het grootst onder Keizer Karel. De Habsburgers trouwden jong en kregen zoveel mogelijk kinderen en deze werden strategisch uitgehuwelijkt om zo meer macht, aanzien, land en rijkdom te bekomen. De Habsburgers waren dus beter in trouwen dan in oorlog voeren. Ze trouwden vaak ook met verwanten, wat leidde tot inteelt problemen zoals Habsburgse vorsten met misvormingen (bv. de Habsburgse kin) en zoals grote moeite hebben om (gezonde) nakomelingen te verwekken. Finaal zou dit leiden tot het uitsterven van het huis van de Habsburgers in rechte lijn (zie verder).

Keizer Karel of Karel V (1500-1558) had zo’n groot rijk dat ‘de zon er nooit onderging’ en dat Lees meer