Skip to main content

Peru Chili Bolivia 2016 : Praktische tips over … Transport.

Lees verder als je praktische tips wil hebben over publiek transport tijdens de drie-landen-reis Peru-Chili-Bolivia. Over Trans-Atlantische vluchten, binnenvluchten, nachtbussen, treinen, taxi’s en speciale aandacht voor Cusco, de Heilige Vallei en Machu Picchu. Voor alle praktische tips moet je het volledige verslag lezen dat je hier kan downloaden: Reisboei-Peru-Chili-Bolivia-2016-Reisverslag.pdf (24 downloads) .

Nazca Busrit met Cruz del Sur, Ica, Peru.
Peru Chili Bolivia 2016: Nazca Busrit met Cruz del Sur, Ica, Peru.

Eerste stap van een verre reis, is er geraken. En gewoonlijk is dat met het vliegtuig en zeker als je de grote plas moet oversteken. Ons Zuid-Amerikaans reisavontuur begon dus met een directe KLM vlucht vanuit Schiphol naar Lima (duur: 12u35). Terugkeren deden we op 30 april met een tussenstop in Guayaquil (Ecuador) (duur: 2u25 + 11u30). Inbegrepen in de prijs was een Thalys ticket Antwerpen – Schiphol. In de kleine lettertjes van de reservering bij Connections konden we lezen dat we verplicht waren elk onderdeel van de reis te maken want anders verviel de rest van de reserveringen. Als je dus niet op de Thalys trein in Antwerpen stapte, dan kon je niet mee op de KLM vlucht tenzij je bijbetaalde. Het ganse transport Antwerpen-Schiphol-Lima heen en terug, heeft ons per persoon 576,47 euro gekost. De Hollandse toets van een KLM vlucht zit hem in het filmpje over de veiligheidsinstructies (waarbij Delfts Blauw een hoofdrol speelt), de Beemster kaas bij je maaltijd, en het Hollands personeel. KLM is goed maar Etihad of Qatar Airways is de top.

Tijdens de reis hebben we twee binnenlandse vluchten geboekt. Waarom? Om tijd te winnen, om grote afstanden te overbruggen, omdat het niet erg duur is, maar vooral omdat het veel veiliger is te vliegen dan een bus te nemen. Want in het autoverkeer gebeuren regelmatig ongelukken: het internet staat er vol van! Welke binnenvluchten kan je nemen? De meest populaire bestemming in Peru is die tussen Lima en Cusco. Er zijn vele alternatieven: Star Perú, LC Perú (LC Busre), Peruvian Airlines en Avianca Perú (TACA Perú). Wij vlogen met Star Perú van Cusco naar Lima (kost: 163,50 euro pp, zie reisdagboek dag 28). De luchthaven van Cusco ligt 6 km ten zuiden van het stadscentrum en een taxirit kost 10 sol. Ook vaak gedaan is vliegen van Puno (Juliaca) naar Cusco maar vaak is dit met een tussenstop in Lima (Latam Airlines Peru). Daarom zijn er interessantere manieren om het Puno-Cusco traject af te leggen: zie verderop.

Binnenvlucht Sucre - La Paz met Boliviana de Aviacion, Bolivia.
Peru Chili Bolivia 2016: Binnenvlucht Sucre – La Paz met Boliviana de Aviacion, Bolivia.

Populaire vluchten in Bolivia zijn die van Sucre naar La Paz met maatschappij Boliviana de Aviacion (2 vluchten per dag, vluchtduur 50 min) of Línea Aérea Amaszonas, of ook nog de directe vlucht van La Paz naar Rurrenabaque, georganiseerd door Amaszonas (4 of meer per dag, vluchttijd 40 min), waar je terechtkomt in het Tropisch Amazonewoud waar je wildlife kan bewonderen in het Nationaal Park van Madidi. Boliviana de Aviacion en Línea Aérea Amaszonas zijn vergelijkbaar qua prijs en service hoewel Amaszonas iets minder goede kritieken krijgt op www dan BoA. Wij vlogen met BoA van Sucre naar La Paz (kost: 113,60 euro pp, zie reisdagboek dag 19).

Wij hadden dus twee binnenvluchten, met BoA (Sucre – La Paz) en met Star Perú (Cusco – Lima), en waren in beide gevallen zeer tevreden: geen vertragingen, voldoende beenruimte, gratis snack aan boord (BoA), rustige vlucht, nieuw vliegtuig (BoA). Lees goed de kleine lettertjes wat betreft de toegelaten afmetingen, gewicht en aantal stuks van de in te checken bagage en handbagage. Dit hangt af van je vliegformule (economic, business) en de maatschappij waar je mee vliegt. Zo mochten wij op Star Perú vlucht twee items van samen max. 25 kg inchecken en op BoA vlucht was dit slechts 1 item van 20 kg.

Onze transportkeuzes tijdens Peru-Chili-Bolivia reis: Naast vliegen, hebben we vooral veel de bus genomen om lange afstanden te overbruggen. Het traject Lima – Paracas (4u) – Ica (1u) – Nazca (2,25u) – Arequipa (9u30) deden we met de goed aangeschreven, luxueuze bussen van Cruz del Sur. Van Nazca naar Arequipa was het met de nachtbus. Wij waren zeer tevreden over deze busmaatschappij. In Arequipa maakten we een tweedaagse uitstap naar de Colca Canyon met Colca Trek Tours. Je kan ook een publieke, regionale bus (Andalucía en Reyna Bussen) nemen naar Chivay (3u) en Cañón del Colca en Cabanaconde (6u) maar dat ben je onderweg zonder gids en zie en doe je niets onderweg. Zo’n tourorganisatie kan je terugbrengen naar Arequipa (wat wij hebben gedaan) of verder voeren naar Puno. Vanaf 2017 kan je met Perurail ook het traject Arequipa – Puno – Cusco per luxetrein afleggen. Tijdens de transfer (24 uur onderweg) van Arequipa naar San Pedro de Atacama in Chili, namen we tot de Peruviaanse-Chileense grens een bus van Moquegua (deze maatschappij kenden we niet op voorhand; enige alternatief is Flores), dan een vlotte collectivo-taxi rit naar Arica (kostprijs 25 sol pp, alternatieven zijn bus en trein) en daarna de nachtbus van Turbus naar SPA. Het traject SPA–Uyuni moet je doen via een georganiseerde meerdaagse tour met de jeep. Wij boekten bij ‘Estrella del Sur’. Onderweg bezoek je de bekende zoutvlakte Salar de Uyuni. Het traject Uyuni – Potosí (4u) – Sucre (3,5u) deden we met de bussen van Linea Imperador. Busrit Potosí – Sucre was de meest onveilige en onaangename van de ganse reis. Een veiliger, aangenamer maar duurder alternatief zou een privé-taxirit zijn geweest. Sucre – La Paz was dus met de vlieger. Voor het traject La Paz – Puno zijn er twee opties: via Desaguadero of via Copacabana. Wij reisden via Desaguadero en namen twee collectivo-busjes en waren 5u30 onderweg. Over het traject Puno-Cusco lees je verderop meer. Wij reden met de reguliere bus van Libertad. In Cusco en de Heilige vallei verplaatsten we ons te voet of met een privé-taxi en om in Machu Picchu te geraken zijn de enige opties via een trekking te voet of met de trein (zie verderop). En Cusco-Lima was zoals gezegd met een binnenvlucht.

Wat is onze beoordeling van de busmaatschappijen waarmee we gereden hebben? Wij waren zeer tevreden van Cruz del Sur: zeer comfortabele luxe bussen type cama (stoelen kunnen platgelegd worden) en de chauffeurs hanteerden een veilige rijstijl. Bij Moquegua waren er technische problemen en hadden we vertraging. De nachtbus van Turbus (naar San Pedro de Atacama) was comfortabel (type cama) maar aan het loket kon Turbus onze (in België online gemaakte) reservering niet terugvinden. Van Linea Imperador (traject Uyuni-Potosí-Sucre) en Libertad (Puno-Cusco) waren we heel wat minder tevreden (gevaarlijke rijstijl, zoals blind inhalen in een bocht). Alternatieve busmaatschappijen die goed staan aangeschreven (lees: veilige rijstijl) maar waarmee wij geen ervaring hebben, zijn in Peru, Flores Hermanos, Grupo Ormeño, Oltursa, Excluciva en Movil Tours en in Chili, Pullman, Géminis, en JAC.

De bagage afhandeling (tijdens busritten) is niet waterdicht dus hou het een beetje in het oog als je je bagage niet kwijt wil spelen. Een flightbag met sloten is aan te raden. Hoe armer het land, en ook, hoe minder hoog aangeschreven de busmaatschappij, hoe lakser de controle- en bagage afhandeling. In Chili zijn ze het strengst, in Peru al wat minder, en in Bolivia laten ze maar begaan.

Met Tuk-tuk op weg naar Cruz del Sur busstation, Ica, Peru.
Peru Chili Bolivia 2016: Met Tuk-tuk op weg naar Cruz del Sur busstation, Ica, Peru.

Hoe vonden we onze weg naar de busstations? Een goede taxichauffeur kent de exacte locatie. Let wel dat je de naam van de busmaatschappij waarmee je wil reizen en je bestemming meedeelt aan de taxichauffeur, want in sommige steden is er niet één gecentraliseerde busterminal waar alle busmaatschappijen vertrekken maar zijn de haltes van de verschillende intercity bussen verspreid over de stad. De terminals voor collectivo-taxi’s zijn vaak in de buurt gelegen van een busterminal. Het traject Lima-Paracas-Ica-Nazca-Arequipa deden we met dezelfde maatschappij, Cruz del Sur. Dus de stop van de vorige dag was meteen de opstapplaats voor het volgend bustraject. Centrale busterminals zijn er in Arequipa (Terminal Terrestre of het kleinere ‘Terrapuerto bus terminal’, vlak bij elkaar gelegen aan Av. Andrés Avelino Cáceres, 3 km ten zuiden van stadscentrum), in Arica (‘Terminal Rodoviario’, gelegen naast stop voor collectivo-taxi’s waarmee je de grens met Peru kunt oversteken), in Uyuni (Terminal de Buses, in het verlengde van Plaza Arce en La Catedral), in Potosí (Nueva Terminal de Buses, Av. Banderas / Centro Recreasional Los Pinos, én Antigua Terminal de Buses, Av. Universitario, waar de bussen naar Uyuni en de collectivo-taxi’s naar Sucre vertrekken), in Sucre (Av Ostria Gutiérez in het Noordoosten), in La Paz (meerdere grote terminals, o.a. El Alto Busterminal), in Puno (Terminal Terrestre en Terrapuerto Interprovincial, vlakbij elkaar gelegen aan Jr. 1ro de Mayo) en in Cusco (drie busterminals, en verschillende collectivo terminals gelegen rond treinstation Wanchaq, tussen het Centro Histórico in het Noordwesten en de luchthaven in het Zuidoosten.)

Hoe geraak je veilig van La Paz tot in Puno (of omgekeerd)? De opties zijn (een combinatie van) bussen, toeristenbussen, minibussen/collectivos, gedeelde taxi’s, micro’s (lange afstand collectivos) of boten. Er zijn geen vluchten van La Paz naar Puno. Er zijn twee routes: ofwel via Desaguadero, ofwel via Copacabana. Beide zijn gelegen aan het Titicacameer. In die eerste grenspost is niet veel te doen en dit traject gaat steeds over land. Dit hebben wij gedaan. Wij hebben een taxi naar El Alto busterminal genomen (half uur), dan een collectivo-minibus tot de grens in Desaguadero (1u30min) en na te voet de grens te zijn overgestoken een tweede collectivo-minibus naar Puno centrum (2u15min). We hebben ons nooit onveilig gevoeld op de baan en de totale reisduur was 5u30min. Onderweg zou je kunnen stoppen in Tiwanaku, een must see archeologische site in Bolivia. De alternatieve route langs Copacabana is interessanter want in deze grensstad kan je lekkere vis eten, de kathedraal bezoeken en bestaat de mogelijkheid om met de boot naar eilanden in het Titicacameer te varen (bv. Isla del Sol), er te overnachten en verder te varen naar Puno in Peru. Over dit traject per bus circuleren vele verhalen op internet van wantoestanden als dronken buschauffeurs, problemen met de overzet, motors die het laten afweten en zelfs dodelijke ongevallen bij busmaatschappijen als Trans Salvador en Titicaca. Een veel veiligere maar duurdere optie is een toeristenbus. Vergeet niet dat ‘s avonds en ‘s nachts de grensovergang sluit en dat er een uur tijdsverschil is tussen Peru en Bolivia.

Hoe leg je het traject Puno – Cusco (of omgekeerd) het best af? Vliegen is een optie (zie hoger). Ook de reguliere bus kan, maar hoewel de goedkoopste optie, is dit ook de saaiste, minst pittoreske en minst veilige optie. De bussen van Libertad zijn niet aan te raden, beter is te opteren voor Cruz del Sur die om 8 en 22 uur vertrekken. Wij hebben gekozen voor deze optie maar een veel betere keuze zou de toeristenbus of Perurail trein zijn geweest. Met de toeristenbus betaal je ietsjes meer, maar je hebt wel een meer luxueuze bus, je krijgt een gids die over de streek vertelt, en je bezoekt enkele interessante plaatsen (zoals de Inca-ruïnes van Raqchi en de kerk van Andahuaylillas die lokaal bekend staat als de Sixtijnse kapel van Zuid-Amerika). Beide ritten duren een ganse dag want ook met de reguliere bus stop je regelmatig, maar dan wel in busstations (waar niets te zien is!). De duurste optie (176 US$) maar zeer aan te raden (lees ik overal) is een treinrit met de ‘Andes Explorer’ van Perurail door het prachtig Peruviaanse Andesgebied. Vertrekken doe je om 8u00 in Puno, op maa-woe-vrij-zat, en aankomen om 18u30 in Wanchaq (Cusco). Check http://www.perurail.com/ voor de laatste updates.

Taxi van Cusco naar Ollantaytambo, Heilige Vallei, Peru.
Peru Chili Bolivia 2016: Taxi van Cusco naar Ollantaytambo, Heilige Vallei, Peru.

Taxi’s – Hoewel taxi’s veiliger, comfortabeler en sneller zijn dan bussen, zijn ze ook duurder en gebeuren ook met taxi’s ongelukken (door het roekeloze rijgedrag van sommige chauffeurs) en vinden er overvallen plaats waarbij taxichauffeurs al dan niet betrokken zijn. Neem daarom steeds officiële taxi’s via de taxi telefooncentrale of je verblijfshotel. En houd geen taxi’s op straat tegen. Dit gezegd zijnde, wij hielden hier niet altijd rekening mee en hadden soms goede (bv. taxi naar Pisac en Ollantaytambo op dag 24 en 25) en soms minder goede ervaringen met taxiritten (bv. de ritten in Lima). Onze ervaring is dat in Lima de grootste gekken met een taxi rijden. Courante praktijken zijn: overdreven snelheid, geen pinkers gebruiken, rechts voorbij steken, over volle witte lijnen rijden, zigzaggen over de weg op zoek naar een gaatje in het drukke verkeer, bellen met GSM tijdens rijden, flashen naar de voorligger, stukken afsnijden, enz. Vaak hebben die auto’s geen werkende veiligheidsriemen, en dan is een ongeluk met lichamelijk letsel niet ver af. En ook nog typisch is de claxon die overuren maakt: waarschijnlijk is dit het eerste onderdeel van een auto dat hier stukgaat. Voor meer info over onze taxi avonturen, zie reisdagboek (o.a. dagen 28-29-30 in Lima).

Om op de verschillende toeristische locaties van Cusco, de Heilige Vallei en Machu Picchu te geraken, bestaan er verschillende mogelijkheden. Zo heb je in Cusco de Tranvía, een toeristentrammetje dat een 1,5 uur durende rondrit maakt door de stad met meerdere stops waar je af/op kan stappen. De prijs is 15 sol en het vertrek is om 8u30, 10u, 11u30, 14u, 15u30, 17u en 18u30 aan de Plaza de Armas. Taxi’s is Cusco hebben geen meter (spreek dus een prijs af voor vertrek) en een rit kost 5 à 10 sol afhankelijk of je voor een niet officiële taxi (deze hebben een minder goede reputatie) of voor een officiële taxi (te herkennen aan oplichtend telefoonnummer op het dak, bv. Taxibedrijf ‘Alo Cusco’ tel.: 22-2222) kiest en of je een rit binnen het stadscentrum wil maken of verder weg naar de luchthaven of bezienswaardigheden aan de stadsrand. Echter het historische centrum is niet zo groot dus hebben wij alles te voet gedaan.

Zo kan je in De Heilige Vallei de baan op of de trein nemen. De heilige vallei strekt zich uit van het stadje Pisac, langs Calca en Urubamba tot Ollantaytambo. Er loopt een treinspoor van Cusco via Ollantaytambo naar Aguas Calientes, een weg van Cusco via Pisac (28km naar Cusco) en Urubamba (78km naar Cusco) tot in Ollantaytambo en nog een goed geasfalteerde weg van Cusco via Chinchero (28km) tot in Urubamba (57km).

Zo kan je in de Heilige Vallei een bus nemen vanuit Cusco (calle Puputi), een collectivo of een privé-taxi naar Pisac (Incaruïnes, markt, zondagsmis). De goedkoopste optie is steeds de bus maar je bent veiliger en sneller ter plaatse als je een collectivo of, de duurste optie, een privé-taxi neemt. Wij betaalden 50 sol voor twee voor een privé-taxirit heen en 40 sol terug (tot Sacsaywaman, een Inca ruïne aan de rand van Cusco). Ter plekke in Pisac moet je een aparte taxi nemen naar de Inca ruïnes (20 sol enkele rit voor 2 pers.) of je kan ook te voet (let wel: de Inca-ruïnes liggen op een heuveltop).

Zo kan je in de Heilige Vallei een busrit maken van Cusco naar het stadje Urubamba en verder naar Ollantaytambo (opstappen in Cusco in Calle Pavitos) en onderweg afstappen in Chinchero (Kerk en Inca terrassen). In Urubamba, waar veel mogelijkheden om te overnachten zijn, kan je de taxi nemen naar Salinas (zoutpannen) en Moray (Inca terrassen) voor 80 sol. Wij hebben voor de duurdere maar veel snellere en makkelijkere oplossing gekozen: een privé-taxirit. Wij hadden een goeie deal: voor 120 sol (voor 2 pers.) werden we in een mooie, nieuwe auto (mét gordels!) in een halve dag privé rond gevoerd van Cusco, via Chinchero, Salinas, Moray en Urubamba tot Ollantaytambo (Inca fort). De chauffeur reed voorzichtig en was dezelfde als die ons naar Pisac had gevoerd de dag voordien.

Zo kan je, om in Machu Picchu te geraken, een trektocht boeken en te voet gaan (bv. Inca Trail), of de trein nemen vanuit Cusco Centrum (San Pedro station, Perurail, 110 km), Cusco-Poroy (Peru Rail, 92 km) of Ollantaytambo (Perurail of Incarail, 49 km). Let wel dat tijdens het regenseizoen (januari – april) enkel op het traject Ollantaytambo – Aguas Calientes (Machu Picchu) treinen rijden. Of je kan een taxi of bus nemen. Het laatste stuk (vanaf Ollantaytambo) moet je sowieso te voet of met de trein doen want er zijn op dat deel geen autowegen.

PeruRail Ollantaytambo - Aguas Calientes, Heilige Vallei, Peru.
Peru Chili Bolivia 2016: PeruRail Ollantaytambo – Aguas Calientes, Heilige Vallei, Peru.

Wij reisden met de trein van Peru Rail op het traject Ollantaytambo – Aguas Calientes/Machu Picchu (Expedition trein, de goedkoopste optie, ‘s avonds als het reeds donker was) en terug naar Urubamba (Vistadome trein, midden prijsklasse) de volgende dag in de late namiddag. Tip 1: koop op voorhand in België vouchers aan voor de treinrit naar Machu Picchu want de wagons van jouw voorkeur (prijs en vertrekdatum en uur) kunnen vol geboekt zijn op de dag van vertrek. Maar wees gewaarschuwd: het omruilen voor echte treintickets liep bij ons niet van een leien dakje. Zie reisdagboek: dag 23.  Tip 2: bagage op de Perurail trein is beperkt tot 5 kg. Boek in Cusco dus een hotelkamer met bagage-opslag voorziening. Tip 3: In Ollantaytambo zou je kunnen overstappen op wegvervoer (wat de meeste passagiers doen), maar wij reden door tot de eindhalte in Urubamba waar de trein stopte in de achtertuin van een hotel, ‘Tambo del Inka Resort & Spa Valle Sagrado’, op wandelafstand van de busterminal (Av. Ferrocarril) waar we een collectivo genomen hebben terug naar Cusco voor slechts zes Sol pp.

Het treintraject overdag afleggen is een aanrader omwille van het prachtige landschap: je rijdt door het dal en volgt de pittoreske loop van de wilde Urubamba rivier die zich een weg snijdt tussen de bergen. Ritten overdag zijn duurder. Vistadome treinen (tweede klasse) hebben grotere ramen en bieden meer beenruimte dan de goedkoopste Expedition treinen (derde klasse).

Uitnodiging – Naast deze praktische tips over transportmogelijkheden in Peru-Chili-Bolivia, heb ik nog vele andere tips verzameld en neergepend in het reisverslag over Peru-Chili-Bolivia-2016 dat je op deze website kan downloaden: Reisboei-Peru-Chili-Bolivia-2016-Reisverslag.pdf (24 downloads) . Zo heb ik het over ‘tijdschema voorbereidingen treffen’, de ideale reistijd, lectuur, mijn favoriete accommodaties, over georganiseerde tours en in het bijzonder over trekkings naar Machu Picchu, ‘boleto turistico’ en aandachtspunten bij een bezoek aan Machu Picchu, over het regelen van formaliteiten (Visum, Veiligheid & Criminaliteit, Gezondheid & Inentingen, Natuurrampen, Communicatie & Reisstekker) en over ‘Praktisch Financieel’ (bankkaarten, lokale munten, budget, verzekeringen, de zeer gebruiksvriendelijke Android app ‘Makota Money Manager), en tenslotte nog een checklist en enkele laatste tips. Wil je naar Peru, Chili of Bolivia reizen en ben je op zoek naar praktische tips? Neem dan zeker een kijkje in ons reisverslag!

Veel reis/leesplezier!

Geef een antwoord

%d bloggers liken dit: