Skip to main content

Kunststad Málaga : een review van haar musea

Kuststad Málaga, gelegen aan de Costa del Sol, is een ideale zon-zee-strand vakantiebestemming maar profileert zich de laatste jaren ook als kunststad. Verschillende kunstmusea hebben de deuren geopend. Omdat we maar 1,5 dag tijd hadden om Málaga te ontdekken, moesten we keuzes maken en we gingen voor de volgende drie musea: het Museo Picasso Málaga (omdat dit het bekendste museum van Málaga is en omdat Picasso in Málaga geboren en opgegroeid is), het Museo Carmen Thyssen Málaga en het Centre Pompidou Málaga. Ik zal de conclusie van dit artikel al meteen geven: Centre Pompidou Málaga vond ik veruit het beste van de drie. De vaste collectie is écht de moeite waard en z’n inkomgeld waard (7€)! Deze 20ste en 21ste eeuwse kunst uit het museumdepot van het Centre Pompidou in Parijs, is sterk, slaat je in je gezicht en is direct en soms controversieel. Voor alle info over onze reis naar Málaga en andere cultuursteden in Andalusië, klik hier.

Málaga 2017: Centre Pompidou Málaga.
Málaga 2017: Centre Pompidou Málaga.

Museo Picasso Málaga

Pablo Picasso (1881-1973) was de uitvinder van het Kubisme (samen met Georges Braque) en was een veelzijdig artiest. Hij maakte schilderijen, beeldhouwwerken, keramiek, grafische werken, tekeningen. Hij heeft vele stijlen doorlopen in zijn bijna 80 jarige carrière: de blauwe periode, de roze periode, het Kubisme, de Klassieke periode, de surrealistische periode, de abstracte periode (deze werken hebben de typische Picasso signatuur) en de latere periode na WOII. Enkele van zijn beroemdste werken zijn ‘Les Desmoiselles d’Avignon’ uit 1907 (MoMa New York) of ‘Guernica’ uit 1937 (Museo Reina Sofia in Madrid) dat Picasso’s weergave is van het Duits bombardement op het Spaanse dorp Guernica, tijdens de Spaanse burgeroorlog, of ‘The Weeping Woman’ uit 1937 (Tate Modern, Londen). Zijn favoriete thema’s zijn de vrouw / het vrouwelijk naakt, zijn familie (zijn dierbaren) en het dagelijks leven. Hij schilderde klassieke genres als portretten, stillevens, landschappen en het naakt. Hij had een groot respect voor, vond inspiratie bij en onderhield een gezonde rivaliteit met de grote meesters uit het verleden.

Málaga 2017: Museo Picasso Málaga - Pablo Picasso.
Málaga 2017: Museo Picasso Málaga – Pablo Picasso.

Wij kochten tickets voor de vaste collectie. De kunstverzameling van het Picasso museum berust op het legaat / de privécollecties van Paulo, Christine en Bernard Ruiz-Picasso, zoon, schoondochter en kleinzoon van Picasso en omvat vnl. werken uit de vroege en late periode van Picasso’s artistieke carrière, geen bekende werken (die hangen in de grote musea overal ter wereld waaronder de Picasso’s musea in Parijs en Barcelona) en omvat schilderijen, voorstudies en beeldhouwwerken.

Het museum is gevestigd in het ‘Palacio de los Condes de Buenavista’, een Renaissance gebouw (geklasseerd monument in 1939) met Mudejar elementen en in de fundamenten vind je resten van de Feniciërs (700-600 BC), de Romeinen en de Gouden Eeuw. Er draait ook een film, ‘Picasso at work. Door de ogen van David Douglas Duncan’. Een film uit 2011, regie Thierry Spitzer, duur 20min, Frankrijk. Duncan was oorlogsfotograaf in de Koreaanse oorlog, de Japans-Chinese oorlog en de Vietnamoorlog. Hij kwam in contact met Picasso en legde de laatste jaren van diens leven vast op de gevoelige plaat.

Beoordeling: De Duncan film vind ik boeiend. De schilderijencollectie is redelijk pover in kwaliteit. Het museum krijgt veel bezoekers over de vloer en is voor mij wat té toeristisch. Je mag hier ook geen foto’s nemen en dat vind ik altijd een dikke tegenvaller.

Museo Carmen Thyssen Málaga

Museo Carmen Thyssen Málaga is gehuisvest in Palacio de Villalón, een 16de eeuws Renaissance stadspaleis met een patio waarrond 4-6 doorlopende zalen op het gelijkvloers en de drie verdiepingen gerangschikt zijn. De collectie focust op 19de eeuwse Spaanse schilderkunst met speciale aandacht voor Andalusië en alles volgens de smaak van Barones Carmen Thyssen-Bornemisza.

Ik begin op het gelijkvloers: de Romantische landschapschilders en Spaanse genreschilders. Enkele mooie typische Andalusische taferelen zijn hier op doek te zien (zoals geschiedenis feiten, Moorse thema’s, flamenco dansers en concerten, processies, zigeuners, feria’s, stierengevechten,…), maar meestal zegt het me niet zoveel.

Málaga 2017: Museo Carmen Thyssen Málaga - Jezushoofd met doornenkroon (16e eeuw) Zurbarán.
Málaga 2017: Museo Carmen Thyssen Málaga – Jezushoofd met doornenkroon (16e eeuw) Zurbarán.

Op de eerste verdieping is er een zaal met Oude Meesters. Hier hangt een mooi klein werkje van een Jezushoofd met doornenkroon, een belangrijk werk van de meester Zurbarán, ‘Saint Marina’, een 13e eeuws houten beeld van ‘The Dead Christ’ en nog werken uit de 16e eeuw. Ook op deze verdieping, hangen schilderijen uit de tweede helft van de 19e eeuw: ten eerste werken van Mariano Fortuny en zijn navolgers in de Précieux stijl die kleine taferelen kleurrijk en met veel oog voor detail afbeeldde, en ten tweede landschappen in een realistische stijl (als reactie op de sentimenteel romantische stijl). Dit was al wat boeiender.

Málaga 2017: Museo Carmen Thyssen Málaga - Vista del Puerto de Málaga (1896) Guillermo Gómez Gil.
Málaga 2017: Museo Carmen Thyssen Málaga – Vista del Puerto de Málaga (1896) Guillermo Gómez Gil.

Maar de interessantste verdieping is de tweede met werken uit het laatste decennium van de 19de eeuw, ‘Fin-de-siècle’, van Aureliano de Beruete en de School van Valencia, van Joaquin Sorolla, Dario de Regoyos, Julio Romero de Torres en Zuloaga. De derde verdieping is gereserveerd voor tijdelijke exposities maar toen wij er waren was er geen lopende.

Beoordeling: De werken behoren niet tot de top maar omdat de collectie focust op Spaanse en Andalusische schilders en thema’s vind ik het museum wel de moeite want zo krijg je een alternatieve indruk van Andalusië.

Centre Pompidou Málaga

Centre Pompidou Málaga is van ver makkelijk herkenbaar aan de grote kubus met veelkleurige vlakken. Het museum stelt kunst tentoon van de 20ste en 21ste eeuw uit het museumdepot van het Centre Pompidou in Parijs. Het museum blijft voorlopig de komende vijf jaar op deze locatie. Het museum is kleinschalig (zoals alle musea in Málaga) met twee verdiepingen: het gelijkvloers behelst de tijdelijke expositie (momenteel loopt ‘Starck, Secret Drawings, 4.000 Sketches Unveiled’ van 10 mei tot 17 september 2017) en verdieping -1 herbergt de vaste collectie, ‘the Collection’: werken van verschillende grote namen van de 20ste eeuw of werken van recentere kunstenaars die grote namen uit de 20ste eeuw eren (zoals Andy Warhol, Picasso). Je krijgt schilderijen, beelden, video, film en installaties te zien.

Málaga 2017: Centre Pompidou Málaga @ Puerto de Málaga.
Málaga 2017: Centre Pompidou Málaga @ Puerto de Málaga.

Ik bezocht enkel de vaste collectie. De werken zijn gegroepeerd volgens thema en chronologie in vijf secties: ‘Metamorfosen’, ‘Zelf-portretten’, ‘De man zonder gezicht’, ‘Het Politieke Lichaam’ en ‘Het Lichaam in Stukken’. De getoonde thema’s en werken zijn sterk, slaan je in je gezicht en zijn direct, en zijn vaak verontrustends of controversieel. Ze dragen de boodschap uit dat kunst menselijk is. Kunst is de expressie van humaniteit, in al zijn uniekheid en diversiteit. Of in de woorden van Antonio Saura:”Kunst is niks anders dan het leven zelf.”

Metamorfosen Luik is een ode aan Picasso, Málaga’s zoon, en aan het portret genre dat Picasso binnenstebuiten keerde door de figuratieve portretkunst te vervangen door en heruit te vinden als de subjectieve weergave van de emoties die het model oproept bij de kunstenaar. Picasso’s ‘Hat with Flowers’ (1940) is hier een voorbeeld van. Latere kunstenaars bouwen hierop voort: Brown en Currin (ironie), Erró en Saura (kritische herinterpretaties van het zelfportret), Dijkstra (neemt de focus weg van het portret en legt deze bij de kijker).

De beste werken zijn ‘Le Chapeau à Fleurs’ (10 april 1940) van Pablo Picasso, ‘Stravinsky’ (1974) door Erró, ‘Dora Maar’ (23/5/1983) door Antonio Saura, ‘Architecture’ (2004) van Glenn Brown, en ‘I see a woman crying’ (2009-2010) van Rineke Dijkstra waarbij ze schoolkinderen toont en filmt terwijl ze kijken naar en commentaar geven op ‘La Femme qui Pleure’ (1937) v Picasso dat zelf niet in beeld komt.

Málaga 2017: Centre Pompidou Málaga - 'Dora Maar' (23-5-1983) Antonio Saura.
Málaga 2017: Centre Pompidou Málaga – ‘Dora Maar’ (23-5-1983) Antonio Saura.

Het Luik ‘Zelf-portretten’ toont zelf-portretten van 20e eeuwse kunstenaars die qua stijl erg verschillen maar wel allen tegen taboes en conventies zijn en het vrijheidsideaal nastreven en hun eigenheid willen uiten in hun kunst. Zelf-portretten van Frida Kahlo, Arroyo, Music, Van Dongen, Ed Paschke, Le Fauconnier, Dufy en González. Francis Bacon met een zelfportret (1971) en Ed Paschke met ‘Joella’ (1973) tonen de boeiendste portretten.

Het Luik ‘De man zonder gezicht’ vertelt het verhaal van menselijke solitude, eenzaamheid en vervreemding, a.h.v werken van 1910 tot nu. WOI veranderde onomkeerbaar het beeld van de mensheid over zichzelf (De Chirico, Léger). Fautrier en Giacometti tonen hun interpretatie van de slachtpartijen tijdens WOII in hun kunst. In de na-oorlogse tijd vinden nieuw realisten en pop-art artiesten de moderne man opnieuw uit.

Werken van Giorgio de Chirico met ‘Deux Personnages’ (1920) (die de voorloper was van het Surrealisme), Dado met ‘Le Cycliste’ (1955) en Li Yongbin met ‘Visage’ (2003) zijn de meest fascinerende werken in dit luik.

Málaga 2017: Centre Pompidou Málaga - 'Le Cycliste' (1955) Dado.
Málaga 2017: Centre Pompidou Málaga – ‘Le Cycliste’ (1955) Dado.

Het luik ‘Het politieke lichaam’ toont werken van geëngageerde kunstenaars van de jaren ’60 en later (Pop-art, Neo-dada, Nieuw Realisme, Narratieve figuratie) die met hun kunst het gebrek aan respect voor de vrouw (in de kunst) en de vrouwenrechten aanklagen (satirische clichés van de pin-up girl of ‘femme fatale’, of performances met het eigen lichaam van de kunstenares).

Het beste werk is Sigalit Landau met ‘Barbed Hula’ (2001) die in een video performance een prikkeldraad als hoelahoep rond haar middel draait terwijl ze naakt op het strand staat bij zonsopgang.

Het Luik ‘Het Lichaam in Stukken’ bestudeert het beeld van ‘De mens’, omni-present in de jaren ’30, bijv. in de werken van Picasso, Victor Brauner of Julio González. Latere artiesten, o.i.v. Picasso en anderen creëren nieuwe en altijd veranderende visies op de mens: lichaam ontdaan van ledematen, gewonde lichamen, lichamen als vormeloze massa’s,… .

De beste werken zijn van René Magritte met ‘Souvenir de Voyage’ (1926), Thomas Schütte met ‘Grosser Geist nr .7’ (1996) en Kader Attia met ‘Ghost’ (2007).

Málaga 2017: Centre Pompidou Málaga - 'Souvenir de Voyage' (1926) René Magritte.
Málaga 2017: Centre Pompidou Málaga – ‘Souvenir de Voyage’ (1926) René Magritte.
Málaga 2017: Centre Pompidou Málaga - 'Ghost' (2007) Kader Attia.
Málaga 2017: Centre Pompidou Málaga – ‘Ghost’ (2007) Kader Attia.

Conclusie: Dit Museum is top! Het beste van de drie bezochte musea in Málaga. De vaste collectie is écht de moeite waard en z’n inkomgeld waard (7€)! De collectie is klein maar toont opwindende kunst en de ontsluiting is boeiend. Deze 20ste en 21ste eeuwse kunst uit het museumdepot van het Centre Pompidou in Parijs, is sterk, slaat je in je gezicht, is direct en soms controversieel. Als je in Málaga bent, dan weet je vanaf nu waar je moet zijn!

2 thoughts to “Kunststad Málaga : een review van haar musea”

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: