Skip to main content

‘Den blote David’ & Michelangelo in Firenze.

We zijn niet alleen…

Intro

‘Den Blote David’, zo noemde mijn grootmoeder zaliger het standbeeld ‘David’ dat in het Park Den Brandt in Wilrijk staat. Dit is een (slechte) kopie van het origineel van Michelangelo Buonarroti (1475-1564) uit 1501-1504 dat in Firenze te bewonderen valt in Galleria dell’Accademia. Michelangelo kent iedereen: een allround kunstenaar uit de hoog-Renaissance. Hij leefde en werkte vnl. in Firenze en Rome. Hij was architect (koepel Sint-Pieter in Rome), schilder (Sixtijnse kapel), poëet en bovenal beeldhouwer (zo zag hij zichzelf vooral). Zijn werken zijn te bewonderen in Italië (Rome, Firenze, Siena, Milaan, Bologna) maar ook in het buitenland: Londen, Parijs, Sint-Petersburg en zelfs… Brugge (Madonna met Kind in Onze-Lieve-Vrouwekerk).

David

Het origineel – David van Michelangelo is 5,17 m hoog (beeld + sokkel) en uit 1 stuk witte Carrara marmer gehouwen. Bovendien was het een stuk marmer dat vol fouten zat en waar verschillende andere artiesten hun beitel op kapot hebben geklopt (waaronder Da Vinci). Het werk stelt de herdersjongen David voor die op het punt staat de Reus Goliath te verslaan met een steen en slinger. Dit verhaal staat opgetekend in de Bijbel en deze David werd later koning van Israël. Het werk van Michelangelo is een sublieme weergave van en een ode aan de mannelijke schoonheid en het mannelijke lichaam (ondanks de vreemde proporties van handen, armen en hoofd).

Firenze – Galleria dell’ Accademia – Michelangelo – David.

Michelangelo zelf was ‘voor de mannen’ en met die kennis bekijk je dit werk toch eventjes anders. Michelangelo trouwde nooit en wijdde zijn ganse leven aan de kunsten.

Firenze – Piazza della Signoria – Michelangelo – David Kopie.

Een kopie – Een kopie van David valt te bewonderen op Piazza della Signoria voor het Palazzo Vecchio. Dit is de plek waar het origineel tot ver in de 19de eeuw opgesteld stond, waarna het verhuisde naar de Galleria dell’Accademia waar het beter beschermd was tegen weer en wind. Op de Piazza della Signoria, een centraal plein in Firenze, staan trouwens heel wat (kopieën van) belangrijke beeldhouwwerken in openlucht of onder een arcade (Loggia della Signoria) en gratis te bewonderen.

Galleria dell’Accademia

Praktisch – Galleria dell’Accademia heeft volgende officiële website.  Open dinsdag tot zondag van 8u15 tot 18u50. Inkom 12 euro (adult), 2 euro (18-25 jarigen), gratis op bepaalde dagen in het jaar.) is een museum dat echt wel de moeite is en het populairst na het Uffizi museum. Verwacht je aan lange wachtrijen in het hoogseizoen (van april tot oktober) aan de ingang van het museum. Je koopt best een toegangsticket vooraf om je wachttijd in te korten.

Collectie – Je hebt er een oude muziekinstrumenten collectie (vlug-vlug te bekijken), verschillende zalen met religieuze schilderkunst uit Laat-Gotiek (1370-1430) (op de eerste verdieping), Florentijnse Renaissance kunst in drie ‘Sale Fiorentine’ (Filippino Lippi, Perugino, Fra Bartolomeo, Lo Scheggia (halfbroer van Masaccio), Benozzo Gozzoli, Sandro Botticelli) en een witmarmeren beeld van Giambologna, ‘De Sabijnse Maagdenroof’ (1582), dat de moeite is (eerste zaal). Maar de meeste mensen komen speciaal voor de ongeëvenaarde, schitterende ‘David’ van Michelangelo. Deze staat aan het einde van de lange Buonarotti zaal in een hoge nis op een hoge sokkel achter glas.

Firenze – Museo dell’Opera del Duomo – Michelangelo – Florence Pietà.

Michelangelo in de collectie – De weg naar Michelangelo’s David wordt geflankeerd door andere beeldhouwwerken van de meester (die ook de moeite zijn): Mattheüs (1504-1508), de vier slaven (1520-1523) en de Palestrina Pietà (1556). Of deze Pietà nu echt van de hand van Michelangelo is, daar bestaat zware onenigheid over. Drie Pietà’s die zeker van Michelangelo zijn, zijn de beroemde en prachtige Pietà in St Pieter in Rome (1498-1499), de Rondanini Pietà in Castello Sforzesco in Milaan (onafgewerkt, het laatste beeld waar hij aan gewerkt heeft voor zijn dood in 1564) en Bandini of Florence Pietà in Museo dell’Opera del Duomo in Firenze (onafgewerkt, was bestemd voor zijn eigen grafmonument, 1547-1553).

Michelangelo onafgewerkt

Oorzaken – Michelangelo heeft veel beelden onafgewerkt gelaten en dit had meerdere oorzaken: dood van de opdrachtgevers, niet tevreden over de kwaliteit van de marmer, vanaf 1550 worstelde Michelangelo sterk met het verlangen om het perfect beeld uit een hard blok marmer te kappen (ter ere van de glorie Gods) en met de frustratie wanneer (in zijn ogen) de strijd verloren was waarna hij het opgaf waardoor de beelden onafgewerkt bleven of zelfs het beeld kapotsloeg.

Galleria dell’ Accademia in Firenze – Michelangelo – Bebaarde Slaaf.

De vier slaven – De vier slaven (en ook het beeld van Mattheus) zijn nog zo’n voorbeeld. De vier slaven en Mattheus waren oorspronkelijk bedoeld voor het praalgraf van Julius II (dat er slechts in sterk gereduceerde vorm is gekomen en waarin de slavenbeelden geen plaats meer hadden). De slaven (Jonge Slaaf, Atlas Slaaf, Bebaarde Slaaf en Ontwakende Slaaf) zitten nog deels in het marmer ‘gevangen’, het zijn onafgewekte beelden van zware gespierde reuzenmannen die zich trachten te ‘bevrijden’ uit de witte marmer. De robuustheid is ook het gevolg van hun oorspronkelijke bestemming: de basis van paus Julius II graftombe die de hogere beelden moesten torsen.

Citaten Michelangelo over ‘Beeldhouwen’ – De Slavenbeelden illustreren mooi hoe Michelangelo over beeldhouwen dacht en hoe hij zijn buitengewone kunde minimaliseerde in volgende citaten (opgetekend door zijn biograaf Vasari):

“Ik zag een engel in het marmer en ik kapte tot ik hem bevrijdde.”

“Beeldhouwen is gemakkelijk. Je gaat gewoon tot de huid en dan stop je.”

“Onbewerkt marmer kan de gedachte van een groot kunstenaar bevatten.”

Kunst van Michelangelo in Florence

Crucifix in Santo Spirito – Andere belangrijke beeldhouwwerken van Michelangelo die terug te vinden zijn in Firenze, zijn een Crucifix (1492), in Santo Spirito kerk in Oltrarno (gratis, foto’s nemen is niet toegelaten), die hij maakte als beginnend kunstenaar als een bedankje aan de kerk omdat hij de kans kreeg de menselijke anatomie op lijken te bestuderen.

Bargello Museum – Daarnaast zijn er vier beelden in het Bargello Museum van de hand van Michelangelo (Bacchus, Pitti Tondo, Brutus en David-Apollo).

Palazzo Vecchio – ‘De Overwinning’ (1533-1534) valt te bewonderen in het Palazzo Vecchio in het Sala di Cinquecento, een enorme en zeer indrukwekkende zaal waar belangrijke (politieke) gebeurtenissen hebben plaatsgevonden tijdens de regering van de’ Medicis, Spaanse heersers of tijdens de Italiaanse eenmaking. ‘De Overwinning’ is onafgewerkt gebleven en was origineel bestemd voor de graftombe van paus Julius II.

Cappella dei Medici – In de familiegrafkapel van de’ Medicis, ‘Cappelle Medicee’ of ‘Cappella dei Medici’, deel van de Basilica San Lorenzo, vonden vele leden van de’ Medici familie een laatste rustplaats. Enkele van de graven zijn getooid met prachtige beelden van Michelangelo (Giuliano de’ Medici, de Dag, de Nacht, Lorenzo de’ Medici, de Ochtend, de Avond, de’ Medici Madonna), uitgehouwen tussen 1519 en 1534.

Biblioteca Medicea Laurenziana – De architect in Michelangelo heeft ook zijn stenen achtergelaten in Firenze: meer bepaald het Biblioteca Medicea Laurenziana (uit 1525), een bibliotheek en onderdeel van het San Lorenzo Complex.

Galleria degli Uffizi – In Firenze hangt ook één schilderij van Michelangelo: Doni Tondo, circa 1504. Dit hangt in het wereldberoemde Uffizi museum.

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: