Skip to main content

Citytrip Firenze Dag 1 – Stadsverkenning + hoogtepunten rond Piazza del Duomo + Concertavond.

Firenze – Duomo voorgevel (detail)

Wat zou ik doen als ik voor het eerst (en misschien wel het laatst) de kans had om Firenze te bezoeken? Mijn dagen volproppen met musea & kerken, kunst & cultuur en genieten van de Italiaanse keuken! Ik heb veel te vertellen. Daarom 4 artikels met wat je kan doen en beleven tijdens een vierdaagse citytrip Firenze. Dit is het verslag ‘Citytrip Firenze dag 1’.

9u00 Stadsverkenning.

Start de dag met een eerste stadsverkenning van Florence en wandel/fiets van plein naar plein:

  • piazza dell stazione (treinstation),
  • piazza Santa Maria Novella (gelijknamige Dominicanenkerk met fresco’s van Masaccio, Ghirlandaio en Filippino Lippi. L’Officina Profumo-Farmaceutica di Santa Maria Novella.),
  • Piazza San Lorenzo (Mercato Centrale, Basiliek San Lorenzo, Cappella dei Medici, Biblioteca Medicea Laurenziana, Palazzo Medici-Riccardi met Cappella dei Magi: dit is een frescocyclus (1460) door Benozzo Gozzoli die vele illustere de’ Medicis afbeeldt.),
  • Piazza San Marco (Museo San Marco met werk Fra Angelico, Galleria dell’Accademia met ‘David’ van Michelangelo, Orto Botanico, Museo Archeologico),
  • Piazza Santa Croce (Casa Buonarroti, Santa Croce met fresco’s Giotto en laatste rustplaats van o.a. Galileo Galilei, Michelangelo, Machiavelli en Rossini),
  • Piazza della Signoria (Loggia della Signoria, Palazzo Vecchio, Galleria degli Uffizi, Museo Nazionale del Bargello),
  • Ponte Vecchio en de Arno,
  • Piazza de’ Pitti (Oltrarno wijk met Palazzo Pitti, Giardino di Bóboli, Santo Spirito, Cappella Brancacci (met fresco’s van Masolino, Masaccio en Lippi), Piazzale Michelangelo (uitzicht) en San Miniato al Monte),
  • Piazza della Repubblica (Orsanmichele, Mercato Nuovo (met bronzen everzwijn), Santa Trinita, Palazzo Strozzi)
  • en tot slot het Piazza del Duomo (Santa maria del fiore of Duomo met Koepel/Cupola van Brunelleschi en fresco’s van Vasari ‘Het Laatste Oordeel’, Klokkentoren/Campanile, Doopkapel/Battistero met Bronzen deuren van Pisano en Lorenzo Ghiberti (kopieën), en Museo dell’Opera del Duomo waar de kunst van Duomo is ondergebracht waaronder de originele brozen deuren van het Battistero).

13u00 Cattedrale di Santa Maria del Fiore of Duomo.

Praktisch – Bezoek in de namiddag het Duomo complex en koop een combi-ticket van 18€ voor crypte (ingang via de kathedraal die zelf gratis te bezoeken valt), beklimming koepel/cupola, beklimming klokkentoren/campanile, doopkapel/baptisterium en Museo dell’Opera del Duomo. Tickets zijn o.a. te koop in het Museo dell’Opera. Een ander ticket, 16€, geeft toegang tot Museo dell’opera del Duomo, Baptisterium en Palazzo Strozzi (tijdelijke exposities met hedendaagse kunst). Kijk voor alle praktische info op de officiële website, https://www.museumflorence.com/.  Via deze weg kan je ook gegidste rondleidingen (betalend) boeken en dan kom je op plekken waar je normaal geen toegang tot hebt (dak Duomo) of kom je dingen te weten die niet in de reisgidsen staan.

Firenze – Duomo voorgevel (detail)

13u30 Duomo is gratis – De kerk zelf kan je gratis bezoeken maar bereid je voor op eventjes wachten in de rij. Ik bezocht anderhalf jaar geleden in oktober (1 oktober 2018) de duomo en heb een half uur moeten wachten. Ik was binnen om 16u40. Dat was net op tijd want de inkom sluit om 16u45 en de kerk om 17u00. Er is een vlugge veiligheidscontrole. Buiten de omvang van de kathedraal (de vierde grootste kathedraal ter wereld, slechts vier bogen overspannen de lengte van het kerkschip), de koepel (van Brunelleschi) en het koepelfresco ‘Het Laatste Oordeel’ van Giorgio Vasari, de gebrandschilderde ramen van Lorenzo Ghiberti, het schilderij ‘Dante en de Goddelijke Komedie’ (1465) door Domenico di Michelino, en de oude en nieuwe sacristie (houtinlegwerk en bronzen deuren), valt er weinig meer te bewonderen in de kerk zelf. De kathedraal oogt kaal. Reden: de meeste waardevolle kunst heeft wegens conservatieredenen een nieuw onderdak gevonden in het Museo dell’Opera del Duomo.

De Crypte is betalend (inbegrepen in Duomo combi-ticket). Het toont de ruïnes van Santa Reparata kerk die hier eertijds stond en plaats moest maken voor de huidige kathedraal. Dit is niet echt de moeite. Wat wel de moeite is, is het graf van Filippo Brunelleschi (1377-1446) in de crypte en zijn standbeeld (1446) in het kerkschip, gemaakt door een leerling van hem.

14u00 Koepel/Cupola.

Ticket nodig. Reken minstens een uur voor een bezoek. De klim van 403 treden tussen binnendak (4m dikte) en buitendak (1m dikte) is niet voor hartlijders noch voor claustrofobische personen. Dit meesterwerk van Filippo Brunelleschi was in zijn tijd een ongelofelijk architecturale en ingenieuze verwezenlijking: hij maakte gebruik van perspectief in zijn ontwerpen, van een tweeledig dak, van sneldrogende mortel en vooral van een slim systeem van achthoekige dragende ringen en metselwerk van bakstenen in keperverband die het gewicht van 25.000 ton konden dragen. Velen sceptici dachten dat de bouw onmogelijk was maar Brunelleschi bewees hen ongelijk en werd een held in zijn stad. Hij bouwde ook de kerken San Lorenzo en Santo Spirito, en de Cappella dei Pazzi naast Santa Croce. Hij begon zijn carrière als goudsmeedkunstenaar. Hij werd eervol begraven in de kathedraal. In 2012 stond ik op de top en het uitzicht was fantastisch: zicht op campanile, op de toren van Palazzo Vecchio, het Uffizi, Santa Croce, Ponte Vecchio, Oltrarno en Palazzo Pitti en in de verte de heuvels van Toscane 360° in het rond.

15u15 Campanile.

Campanile is Italiaans voor Klokkentoren. Dit schitterend exemplaar (1334-1359) werd ontworpen door Giotto himself. Onder zijn leiding kwam de eerste verdieping tot stand. Andrea Pisano was de tweede bouwmeester (tweede etage, kunstzinnige reliëfs, beelden die later vervangen werden door werk van Donatello en Nanni di Bartolo). Tot slot volgde F. Talenti (laatste drie verdiepingen, vensters). De weg naar boven is niet van de poes: een hoogte van 84,7 m moet overwonnen worden verdeeld over 414 treden. Maar bovengekomen – eerst uithijgen – wacht je een fenomenaal uitzicht op de Duomo met koepel, de stad Firenze en de Toscaanse heuvels in de verte.

Palazzo Vecchio – Uitzicht op campanile van Duomo.

16u30 Baptisterium.

Het Baptisterium of het ‘Battistero di San Giovanni’ of ‘De Doopkapel’ is misschien wel het oudste gebouw van Florence en vele eeuwen lang werd elk Florentijnse pasgeborene hier gedoopt. Binnenin springt het 13de eeuwse mozaïekplafond in het oog met veel gebruik van goud en een uitbeelding van Bijbelse verhalen. Maar de hoogtepunten zijn de drie dubbele bronzen deuren van Andrea Pisano (de Zuiddeuren) en Lorenzo Ghiberti (de noorddeuren en de oostdeuren). De opdracht voor de noorddeuren haalde hij erg nipt binnen na een felbevochten wedstrijd in 1401 ten nadele van Filippo Brunelleschi en Donatello. Brunelleschi keerde zich af van de goudsmeedkunst en bekwaamde zich als architect in Rome. De deuren zijn van een uitzonderlijke schoonheid, precieze detaillering, briljant vakmanschap en de grootste toewijding. Michelangelo zei van de oostdeuren (1425-1452) dat ze konden dienen als ‘De Deuren van het Paradijs’. Zo zijn ze vandaag de dag nog bekend.

Baptisterium-Campanile-Duomo
Baptisterium – ‘De Deuren van het Paradijs’ door Lorenzo Ghiberti (detail, kopie)

17u00 Museo dell’Opera del Duomo.

Opera del Duomo (OPA), het werkatelier van de kathedraal, werd opgericht in 1296 bij de start van de bouw van de nieuwe kathedraal en na oplevering in 1436 werd haar voornaamste taak de conservatie van de kathedraal, het Baptisterium van San Giovanni en alle monumenten. Het museum werd gesticht in 1891 om de bijzondere maar fragiele kunstwerken in onder te brengen, die origineel voor de Duomo, Baptisterium of Campanile werden vervaardigd, maar om conservatieredenen werden ondergebracht in dit museum (weg van regen en wind).

Museo dell’Opera del Duomo – ‘De Deuren van het Paradijs’ door Lorenzo Ghiberti (detail, origineel).

Museo dell’ Opera del Duomo. Ook hier is het weer aanschuiven in de rij (1 okt 2018). De rij staat tot buiten. Eenmaal binnen wordt duidelijk waarom: er werkt een veiligheidscontroleur die z’n job ongelofelijk ernstig neemt. Pokkentraag vooruit gaat het. – Een tip: In musea (in Firenze bijv.) staat men zelden toe dat rugzakken mee mogen tijdens het bezoek maar met heuptassen of handtassen (zijdelings gedragen) heeft men geen problemen. Om 17u45 kan ons museumbezoek eindelijk beginnen.

Donatello – ‘Penitente Heilige Maria Magdalena’.
Brunelleschi’s dodenmasker.

Topwerken zijn o.a. de originele ‘Poorten van het Paradijs’ van Lorenzo Ghiberti (afkomstig van het Baptisterium) naast vele knappe beelden in de enorme ‘Galleria Delle Sculture’, Donatello’s ‘Penitente Heilige Maria Magdalena’ (een houten beeld, Magdalena is naakt en enkel bedekt door haar weelderige haarbos, een schande in die tijd), de onafgewerkte Pietà van Michelangelo (Florence Pietà of Bandini Pietà), een zaal met 16 beelden en 54 hexagonale reliëfs afkomstig van de klokkentoren, een zaal gewijd aan Brunelleschi’s koepel (met een film in’t Italiaans, een dodenmasker, een maquette, enz), een zaal met twee enorme koor balkons van Luca della Robbia (1431-1438) en Donatello (1433-1439) en een zaal met reliëfs voor het koor door Baccio Bandinelli (gestart in 1547).

Michelangelo – Florence Pietà of Bandini Pietà.

De Florence Pietà of Bandini Pietà (1547-1553) van Michelangelo was bedoeld voor z’n eigen grafmonument en is een driehoekige compositie met Maria die Jezus ondersteunt nadat hij van het kruis gehaald werd. Er is schade aan de linkerhand en het linkerbeen ontbreekt als gevolg van een woedeaanval van Michelangelo omdat het slechte marmer was en omdat hij gefrustreerd was over z’n eigen falende talent. Hij liet het beeld voor wat het was (onafgewerkt). De figuur met kap, Nicodemus, zou een zelfportret zijn van Michelangelo. De figuur links van Maria Magdalena werd toegevoegd door een leerling. Ik lees op visitflorence.com dat er op tweede verdieping ook een uitkijkpost is waar je de kathedraal en koepel kunt zien. Dit hebben wij gemist (of was niet toegankelijk).

19u00 Hapje eten.

Om 19 uur gaat het Museo dell’Opera dicht. Tijd om een hapje te eten. Het wordt inderdaad een hapJE, een snelle hap, bij bv. een pizzeria, ‘un pezzo di pizza’ (een stuk pizza), om de ergste honger te stillen. Veel tijd is er niet want om 20 uur start het klassieke concert. Te veel rush-rush? Skip het klassiek concert en ga uitgebreid tafelen. Of beperk het programma overdag wat meer.

20u00 Concertavond.

Opties ‘Klassiek’ – Zin in een klassiek avondje? Er zijn verschillende opties om een (klassieke) muziekoptreden live bij te wonen. Ga bv. voor kamermuziek met het ‘Orchestra da Camera Fiorentina’. Zij spelen regelmatig in Orsanmichele of Santo Stefano al Ponte en op vele andere plaatsen in Florence. Bezoek hun website: http://www.orchestrafiorentina.it/nl. Of ga voor opera in het nieuwste cultuurhuis van Firenze: opera di Firenze (uit 2011). Contactgegevens zijn www.operadifirenze.it, Adres: Viale Fratelli Rosselli 1. Teatro Verdi (www.teatroverdionline.it) is de thuisbasis van ‘Orchestra Regionale Toscana’ (ORT) en hier staan klassiek, opera, pop, jazz en filmpremières op het programma.

Check online – Zelf hebben we geen concert bijgewoond toen we in Firenze waren. Als je wil weten welke concerten en evenementen in Florence en Toscane plaatsvinden tijdens jouw bezoek, check dan zeker de evenementenkalender op visitflorence.com, de websites www.firenzespettacolo.it, of www.informacitta.net (culturele evenementen in Toscane). Check de concertkalender en bestel tickets op http://www.boxofficetoscana.it/.

One thought to “Citytrip Firenze Dag 1 – Stadsverkenning + hoogtepunten rond Piazza del Duomo + Concertavond.”

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: