Skip to main content

Berlijn 2015: Lijstje ’15 Gratis Dingen’ (short version)

Berlijn is een fantastisch mooie en levendige en hedendaagse stad die de voorbije decennia (na de val van de Berlijnse muur en de Duitse eenmaking) een enorme bouwwoede en transformatie heeft gekend en zich tegenwoordig kan meten met metropolen als Parijs of Londen. Nog nooit in Berlijn geweest? Rep je er dan naartoe want Berlijn is een ontdekking, een belevenis, verrassend en modern. Berlijn is meer dan een bezoekje waard. Bovendien zijn vele mooie dingen in Berlijn gratis te bezoeken, gaande van de koepel van het parlement en monumenten die verband houden met WO II en de Berlijnse muur, over musea, kerken en parken, tot straatkunst en muziekoptredens. “Berlijn?”, zeg je. Doen! Direct!

Om je op weg te helpen, geef ik hier een lijst van vijftien dingen die je gratis kan beleven of bezoeken in Berlijn. Wij waren in Berlijn in april 2015 en dit artikel werd geschreven en geüpdatet met de recentste informatie in november 2017. Er bestaat ook een ‘long version’ van dit artikel.

Berlijn 2015: Reichstag
Berlijn 2015: Reichstag

1. Neem deel aan een gratis wandeling.

Als je voor het eerst een stad bezoekt, is het altijd interessant om de stadskern te voet te bezoeken onder begeleiding van een ervaren lokale gids. Die zal je de interessantste plekjes van Berlijn laten zien en je spannende verhalen vertellen over het woelige Berlijn van de twintigste eeuw. Google op ‘free walking tour Berlin’ en je vindt verschillende opties, bv. Sandemans mét een -s.

2. Bezoek de Reichstag.

De Reichstag is een iconisch gebouw in het centrum van Berlijn en het politieke hart van herenigd Duitsland waar het Duits parlement zetelt. Onder Nazi dictator Hitler brandde de Reichstag af en het werd pas terug gerenoveerd in de jaren ’90 door Norman Foster die een grote glazen koepel midden op het dak neerpootte. Het goede nieuws: de Reichstag kan je gratis bezoeken! Reservatie en registratie is wel verplicht.  Beste zichtjes op Berlijn heb je bij daglicht (vonden wij althans).

Berlijn 2015: Brandenburger Tor.
Berlijn 2015: Brandenburger Tor.

3. Neem een selfie met de Brandenburger Poort.

Mis zeker dit iconisch monument van Berlijn niet en bezoek het zowel overdag als ‘s nachts. De Brandenburger Poort is gelegen vlakbij de Reichstag en Tiergarten en aan het einde van de boulevard Unter den Linden. De poort werd wereldberoemd tijdens de koude oorlog als symbool van verdeeld Berlijn toen het tegen de Berlijnse Muur aanlag en niet toegankelijk was.

4. Geniet van het centrum van Berlijn: de stadswijk ‘Mitte’.

De stadswijk ‘Mitte’ is zowat de centrale wijk van Berlijn met aan de randen van deze wijk de Brandenburger Tor, de Reichstag, Alexanderplatz, Checkpoint Charlie en Potsdamer Platz. Centraal in deze wijk ligt de Museuminsel (zie puntje 14 van deze ‘gratis lijst’), de historische wijk Nikolaiviertel en de Berliner Dom. Twee assen snijden of kronkelen door het centrum: resp. de boulevard ‘Under den Linden’ en de rivier Spree. Wandelen langs de gebouwen en pleinen en straten van stadswijk Mitte kost niets uiteraard, bezoeken is soms gratis (zie elders op deze blog) en soms niet.

5. Zoek de rust op van Tiergarten en andere parken.

Tiergarten is een van de grootste stadsparken van Duitsland (210 ha), wordt doorkliefd door enkele drukke verkeersassen en heeft een centrale verkeersrotonde met de Siegessäule. Het park kent een lange geschiedenis (sinds 1527) maar vandaag de dag is het een natuurlijk parklandschap en de geliefkoosde plek van elke Berlijner die aan de stadsdrukte wil ontsnappen. Andere parken zijn het Tempelhofer Park. Dit is een voormalige luchthaven, Tempelhof, aangelegd door de Nazi’s, en omgetoverd tot een publiek recreatiepark. Door het Mauerpark liep eens de Berlijnse Muur en vind je nu een zondagse vlooienmarkt.

6. Luister en geniet van gratis muziekoptredens.

Berlijn is bekend voor de vele muziek(stijlen) die je tijdens optredens van lokale en internationale, bekende en minder bekende muziekgroepen en artiesten en DJ’s live kunt meemaken. Sommige optredens zijn bovendien gratis. Zo kan je gratis luisteren naar Jazz muziek (clubs A-Trane, b-flat, Quasimodo of Kunstfabrik Schlot bieden wekelijks gratis optredens aan), klassieke muziek (kamermuziek optredens elke dinsdag om 13 uur in beroemde Berliner Philharmonie, recitals van studenten van Hochschule für Musik Hanns Eisler). Nog een tip, als je aankomt in Berlijn, blader dan door lokale (muziek)magazines en lees over gratis pop- en rockconcerten en DJ sets en muziekevenementen die dan plaatsvinden.

Berlijn 2015: Gendarmenmarkt.
Berlijn 2015: Gendarmenmarkt.

7. Bewonder exterieur en interieur van de kerken van Berlijn.

Deutscher Dom aan het mooie Gendarmenmarkt, St.-Hedwigs-kathedrale en Nikolaikirche (museumkerk in Nikolaiviertel) kan je gratis bezoeken. De grootste protestantse kerk van Berlijn is de Berliner Dom, gebouwd in Italiaanse Renaissance stijl en jammer genoeg is deze betalend (7/5 € inkom) tenzij je een kerkdienst bijwoont. Französischer Dom (ook aan de Gendarmenmarkt gelegen) is gesloten wegens renovatiewerken.

8. Kurfürstendamm met Gedächtniskirche Kaiser Wilhelm.

De Herdenkingskerk Keizer Wilhelm, gelegen in de drukke uitgaansstraat Kurfürstendamm, werd gebouwd in de jaren 1890 maar tijdens een luchtbombardement in 1943 werd de kerk onherstelbaar beschadigd. Enkel de toren en inkomhal stonden nog recht. Na de oorlog wou het stadsbestuur alles afbreken maar er kwam fel protest. Er werd een deel nieuw aangebouwd maar de kapotgeschoten kerk bleef behouden. Vandaag zijn deze gratis toegankelijk voor het publiek als herinnering aan het leed en de verwoestingen die oorlog met zich meebrengt.

9. Bekijk, ervaar, wandel tussen de betonnen blokken en kom onder de indruk van het Herdenkingsmonument voor de Vermoorde Joden van Europa.

‘Het Denkmal für die Ermordeten Juden Europas’ is een holocaust monument en controversieel omwille van het ontwerp (door Peter Eisenman) en de locatie in het centrum van Berlijn (vlakbij de Brandenburger Tor). Het 1.9 ha groot, golvend, publiek toegankelijk terrein, is bezet met 2711 grijze betonnen blokken van verschillende hoogte die wat weg hebben van doodskisten. Je kan hier ronddwalen en de serene sfeer op je laten inwerken. Dit maakt indruk. Of amuseer je en speel verstoppertje, dat kan ook! Ondergronds werd een informatiecentrum gebouwd waar je gratis de permanente tentoonstelling over de Holocaust kunt bezoeken: deze is erg persoonlijk, visueel en auditief met vele getuigenissen van slachtoffers en overlevenden a.h.v. brieven en dagboekfragmenten, foto’s, beeld- en geluidsfragmenten. Dit maakt het indrukwekkend en erg aangrijpend.

Berlijn 2015: Checkpoint Charlie.
Berlijn 2015: Checkpoint Charlie.

10. Checkpoint Charlie.

Als je interesse hebt in de Koude Oorlog en de Berlijnse Muur, en hun geschiedenis, dan moet je halt houden bij Checkpoint Charlie (een replica). Dit douanecontrolepunt was het meest bekende van alle controlepunten van de Berlijnse Muur en groeide uit tot een symbool voor de scheiding en gewapende vrede tussen Oost en West. Het figureerde in tal van misdaadromans en -films. Vandaag de dag is Checkpoint Charlie verworden tot een toeristische attractie en wordt het overspoeld door toeristen die een foto willen nemen van deze iconische site. Vlakbij is een gratis expositie in openlucht die verhaalt over de belangrijkste gebeurtenissen in Berlijn tijdens de koude oorlog.

11. Topografie des Terrors.

Dit museum, bij een van de laatste stukjes Berlijnse Muur, toont a.h.v. documenten, foto’s en filmfragmenten in chronologische volgorde de terreur van het Nazi regime en het Derde Rijk en focust op de Nazi hoofdrolspelers. Hier word je stil en koud van. In de openlucht hangen uitvergrote foto’s op panelen die focussen op hoe het dagelijks leven van de gewone burger langzaamaan veranderde onder het Nazi regime. De locatie is goed gekozen in de ‘Altes Regierungsviertel’ of de voormalige Nazi regeringswijk. Verderop lag de Führerbunker waar Adolf Hitler de laatste maanden van de oorlog doorbracht. Hier pleegde hij ook zelfmoord. Deze bunker is volledig afgebroken.

Berlijn 2015: East Side Gallery.
Berlijn 2015: East Side Gallery.

12. Laat je verrassen door de (graffiti) straatkunst: bijv. East Side Gallery.

Berlijn kent een levendige straatkunst scene en vele grote namen uit het buitenland hebben hun werk achtergelaten op de muren van Berlijn. Bijzonder is de straatkunst van de East Side Gallery. Dit zijn 105 muurschilderingen op een bewaard deel van de Berlijnse muur in de wijk Kreuzberg langs de rivier Spree. Het is daarmee de grootste openlucht galerij ter wereld. Dit is bijzonder en moet je gezien hebben. De werken zijn vaak politiek geïnspireerd en een ode aan de geschiedenis, cultuur en leven van Duitsland en aan de vrijheid en vrede.

13. Bewonder het all-in-one Sony-Center en de wijde omgeving van Potsdamer Platz.

Het Sony-Center is inspirerende hedendaagse architectuur waar je alles hebt: woonfuncties, shoppingcentra, cinema’s, musea, entertainment (Legoland), kantoorruimte, en heel veel cafés en restaurants. Centraal is het Forum, een publiek toegankelijke open ruimte met een dak van glas en staal, dat ‘s avonds verlicht wordt in steeds veranderende kleuren. Zet je hier eventjes neer en snuif de sfeer op. Kijken kost niets!

Berlijn 2015: Sony-Center.
Berlijn 2015: Sony-Center.

Nabij Potsdamer Platz en het Sony-Center zijn interessante sites gelegen zoals het Kulturforum (met de concertzaal van Berliner Philharmoniker en enkele musea waaronder Neue Nationalgalerie of het Paviljoen Mies van der Rohe) en de wijk Quartier Daimler-Chrysler (dat na de Duitse hereniging volledig werd heropgebouwd o.l.v. Italiaans architect Renzo Piano).

14. Bezoek musea gratis.

Verschillende (kleinere) musea in Berlijn bieden gratis toegang. Het voormalige concentratiekamp Sachsenhausen is zo’n voorbeeld. Het is nu een gedenkmonument en museum voor de slachtoffers van de holocaust. Een tweede voorbeeld is Kunstraum Kreuzberg/ Bethanien on Mariannenplatz. Dit museum in de wijk Kreuzberg toont hedendaagse kunst die sociaal en politiek bewogen is. Daarnaast zijn verschillende musea gratis op bepaalde dagen. Een voorbeeld is Akademie der Künste aan de Pariserplatz dat gratis is op zondag. Ze organiseren expo’s over literatuur, podiumkunsten, film en mediakunst. Berlijn kent nog vele andere musea (zoals de vijf musea van het Museumeiland en Jüdisches Museum Berlin) en die zijn vaak niet gratis, maar kan je wel tegen voordeel tarief bezoeken met voordeelkaarten als het ‘Museuminsel combi-ticket’, ‘Museumpas Berlijn’ of ‘Berlin Welcome Card’. Hierover lees je meer op onze blog ‘Berlijn 2015: Lijstje Musea…’.

Berlijn 2015: Museuminsel.
Berlijn 2015: Museuminsel.

15. Maak een excursie naar buitenwijken van Berlijn of de voorstad Potsdam.

Berlijn is een metropool zonder echt centrum (stadswijk Mitte zou daarvoor kunnen doorgaan) maar bestaat uit verschillende wijken met hun eigen historie, culturele en architecturale kenmerken, sfeer en bevolking. Zo is Charlottenburg een statige residentiële wijk met mooie villa’s en het grootste stadskasteel van Berlijn (dat betalend is): Schlossgarten Charlottenburg. Oost-Berlijn kent wijken die nauwelijks veranderd zijn sinds de DDR-tijd, terwijl andere wel een transformatie hebben ondergaan. Prenzlauer Berg en Friedrichshain zijn nu opgeknapte wijken met het beste uitgaansleven van de stad. Voorbij deze twee wijken, liggen slaperige arbeiderswijken waar sporen terug te vinden zijn die verwijzen naar de woelige, gewelddadige, angstige 20ste eeuw. Schöneberg en Kreuzberg zijn multicultureel. Schöneberg is nog steeds trendy, ook al is Marlène Dietrich uitgespeeld en John F. Kennedy uitgespeecht. West-Kreuzberg heeft een grote Turkse gemeenschap terwijl het Oostelijk deel, beter gekend als Berlin SO 36, erg gekend is voor alternatieve subculturen en tegenculturen met o.a. grote punk en New Wave scenes. Het westen van Berlijn is nog erg landelijk en is ver weg van de metropool die Berlijn is. Spandau, Dahlem en Wannsee lijken op plattelandsdorpen met vele mooie natuurgebieden.

Berlijn 2015: Trabantjes.
Berlijn 2015: Trabantjes.

Potsdam is een chique satellietstad van Berlijn en de hoofdstad van de deelstaat Brandenburg. De Pruisische koning Frederik II (Frederik de Grote) liet er twee paleizen bouwen en verschillende tuinen aanleggen. Zijn opvolgers deden verder. En daardoor vormt Potsdam vandaag een leuke daguitstap vanuit Berlijn.

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: