Skip to main content

Beaufort 2018 Kunsttriënnale: een verslag van een dagje aan de Belgische Kust van De Panne tot Oostende.

Intro

Hebben jullie al van Beaufort gehoord? Inderdaad, ‘de schaal van Beaufort’ (voor de omschrijving van de windsterkte). Maar ik heb het over de kunsttriënnale: Beaufort 2018.  “Kunst”, zeg je? “Boring!” Vind ik niet. Om je over de streep te trekken… de kunstwerken zitten niet in een duf museum maar staan in openlucht opgesteld langs de ganse kustlijn van De Panne tot Knokke-Heist. Een dagje zon-zee-strand met af en toe een kunstwerkje: een leuk concept! En de kunst op strand en dijk ontdekken, vind ik boeiender dan mensen kijken vanaf een terras, een populaire bezigheid. Je hebt nog twee maanden voor een bezoek (want de triënnale loopt af eind september). Nog niet overtuigd? Lees dan vooral verder. Voor alle praktische info over Beaufort 2018, lees een ander, eerder verschenen artikel op reisboei: klik hier

Beaufort 2018: Logo.
Beaufort 2018: Logo.

De daad bij het woord voegend, staan mijn broer en ik op onze Nationale Feestdag vroeg op om een ganse dag door te brengen aan de kust en Beaufort 2018 te bezoeken. De planning is de kustlijn afrijden met de kusttram van De Panne tot Oostende en onderweg regelmatig af te stappen om van zon-zee-strand, mosselen en kunstwerken te proeven en te genieten. Inspanning en ontspanning tegelijk.

De Panne

We nemen de IC trein van 7u37 (auch!) op zaterdag 21 juli van Antwerpen centraal naar De Panne (met overstap in Gent-Sint-Pieters. Om 10u09 komen we stipt op tijd (!) aan in De Panne. De rollercoasters van Plopsaland zijn reeds hun snelle rondjes aan’t draaien. Gert Verhulst is ze weeral aan’t verdienen!

De Kust - Beaufort 2018 - De Kusttram.
De Kust – Beaufort 2018 – De Kusttram.

Meteen bij aankomst in Adinkerke-De Panne maken we een wandeling van een kwartier naar een kunstwerk nabij natuurdomein ‘Garzebekeveld’: “BF18: Stief Desmet (BE) – Monument for Cervus Vitalis #2 (Malus Sylvestris) (2015)”. Een hert in twee gehakt waar takken uitgroeien en uitgevoerd in brons. Het eerste kunstwerk en meteen al onbegrijpelijk. Maar het heeft wel ‘iets’! 😉 En het staat aan de ingang van een natuurdomein, dat heeft ook wel iets. Die locatie is niet toevallig gekozen (of heeft de locatie het kunstwerk gekozen?): het gefragmenteerde kunstwerk drukt de dominantiestrijd uit van de mens over de natuur die zich niet laat temmen.

Beaufort 2018: Stief Desmet (BE) - Monument for Cervus Vitalis #2 (Malus Sylvestris) (2015).
Beaufort 2018: Stief Desmet (BE) – Monument for Cervus Vitalis #2 (Malus Sylvestris) (2015).

Een uur heeft deze omleiding geduurd. Zo gaan we vandaag niet tot in Oostende geraken, laat staan Blankenberge (wat het initiële plan was)! Om kwart na elf zijn we terug aan station Adinkerke-De Panne en nemen we de kusttram tot halte De Panne Kerk. De kusttram rijdt elke tien minuten van Adinkerke-De Panne helemaal tot in Knokke-Heist: 68 haltes in totaal. Handig!

Beaufort 2012: Norbert Francis Attard - Boundaries of Infinity.
Beaufort 2012: Norbert Francis Attard – Boundaries of Infinity.

In het centrum van De Panne bezoeken we twee kunstwerken: “BF09: Matt Mullican – Twin Stations” (Locatie Tramloods) en “BF12: Norbert Francis Attard – Boundaries of Infinity” (Zeelaan 21, voor politiekantoor/stadhuis). Dit laatste kunstwerk heeft wel ‘iets’: de schoonheid en eenvoud van een wiskundige reeks. Het werk is geïnspireerd op de rij van Fibonacci: 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21,… Snap jij het verband?

Beaufort 2018: Jos de Gruyter & Harald Thys (BE) - De Drie Wijsneuzen van De Panne (2018).
Beaufort 2018: Jos de Gruyter & Harald Thys (BE) – De Drie Wijsneuzen van De Panne (2018).

Het vierde kunstwerk in De Panne dat we bezoeken, is van editie 2018 en staat op het strand t.h.v. het Canadezenplein: “BF18: Jos de Gruyter & Harald Thys (BE) – De Drie Wijsneuzen van De Panne (2018)”. Dit sculptuur zijn drie identieke hoofden op een lange balk als sokkel die over elkaar heen kijken, met hun neuzen in drie richtingen wijzen (richting Engeland, Frankrijk en het binnenland), met hun blik op oneindig. Dit werk roept hetzelfde gevoel op als het Vrijheidsbeeld in de haven van New York City of het beeld van ‘Christus de Verlosser’ op een berg uitkijkend over Rio de Janeiro: een gevoel van heroïek, oneindigheid, bescherming, verwelkoming. Mooie setting op het strand en bij de duinen. We mijmeren wat weg, nemen foto’s en dan snel de kusttram van halte ‘De Panne Golfstraat’ tot halte ‘Koksijde bad’.

Koksijde

Het is al één uur. We zijn in Koksijde. Dat is nog ver verwijderd van Oostende, dus zullen we wat moeten opschieten. Maar eerst tijd nemen om de zee te proeven: waar blijft die lekkere pot mosselen? 😉 We zetten ons op het terras van Restaurant-Tearoom-Brasserie ‘Dali’ aan Zeedijk 332 in Koksijde en bestellen Menu Moule. Inderdaad, de bediening gebeurt hier spontaan in het Frans. Meer zelfs, de (meeste) obers zijn weinig of geen Nederlands machtig (studenten van Brussel?). Da’s toch wel een minpunt. Het ‘Mosselmenu’ bestaat uit een voorgerecht (een kaaskroket), mosselen naar keuze (Wim met Blonde Leffe, ik Provençaals; er is veel keus) en een rode of witte huiswijn (wij gaan voor wit). De prijs is scherp: 27.5€ voor dit alles. De bediening is snel. Het eten smaakt uitstekend: een grote kaaskroket die in draden trekt, een grote pot mosselen die goed van smaak is, met lekkere ratatouille (mosselen Provençaal) en geen gekraak van zand. De wijn is jong, fruitig en giet makkelijk weg: Colombard-Chardonnay, Côtes de Gascoigne, 11.5%. We blijven hier 1u45: gezellig, lekker, gemoedelijk, leuk, mooi uitzicht, direct voorbij.

De Kust - Beaufort 2018: Een Pot Mosselen.
De Kust – Beaufort 2018: Een Pot Mosselen.

In Koksijde bezoeken we één kunstwerk van Beaufort 2018: “BF18: Ryan Gander (GB) – Really Shiny Things That Don’t Really Mean Anything (2018)”. Dit is een mooi kunstwerk in centrum Koksijde, blinkend in de zon, een perfecte bol, een allegaartje van blinkende dingen die niks betekenen. Een werk dat niks te betekenen heeft? Ja en neen. De kunstenaar geeft geen uitleg over de betekenis van het werk maar laat het aan de kijker over om een eigen interpretatie te geven. Ook de locatie beïnvloedt de betekenis. Volgens Gander zijn mensen gefascineerd door blinkende dingen omwille van de eigen weerspiegeling in een parallelle realiteit.

Beaufort 2018: Ryan Gander (GB) - Really Shiny Things That Don't Really Mean Anything (2018).
Beaufort 2018: Ryan Gander (GB) – Really Shiny Things That Don’t Really Mean Anything (2018).

Nieuwpoort

We sporen door naar Nieuwpoort Bad (en slaan het werk van Iman Issa over). Op de golfbreker op het strand t.h.v. de Lefevbrelaan, staat een klassiek beeld van een groep strijders te paard: “BF18: Nina Beier (DK) – Men (2018)”. De traditie van ruiterstandbeelden gaat terug tot het Oude Rome. Belangrijke ruiters te paard die dagelijks door eb en vloed verzwolgen worden in zee: realisme en heroïek worden drama en mystiek. Mooi.

Beaufort 2018: Nina Beier (DK) - Men (2018).
Beaufort 2018: Nina Beier (DK) – Men (2018).

Via een mooi aangelegd fiets- en wandelweg naast de havengeul, arriveren we om 16 uur bij “BF03: Jan Fabre (BE) – Op Zoek Naar Utopia” (Locatie Dienstwegen Havengeul 14). Dit werk is een icoon van de Beaufort kunsttriënnale. Het dateert van de allereerste editie uit 2003. Op een groot zwart tegelvlak waar water over stroomt, ment een gouden ruiter (naar de beeltenis van Jan Fabre) een gouden zeeschildpad. Oorspronkelijk stond dit werk aan de dijk en staarden Fabre en schildpad de verte in naar de zee, alsof ze droomden van verre landen en oorden, en van de oceanen en wereldzeeën te bevaren, en op het punt stonden te vertrekken maar het (nog) niet deden. Is het bij Utopia gebleven?

Beaufort 2003: Jan Fabre (BE) - Op Zoek Naar Utopia.
Beaufort 2003: Jan Fabre (BE) – Op Zoek Naar Utopia.

Twee werken die ik wel graag wou zien, maar die we uit tijdsgebrek overgeslagen hebben, zijn “BF09: Daniël Buren – Le Vent Souffle où il veut” en “BF18: Edith Dekyndt – The Ninth Wave (2018)”. Het eerste werk zijn 100 hoge vlaggenmasten dicht opeen met windhanen waar je tussen kunt wandelen en kleur en lichtindrukken opdoen. Locatie: Krommeweg, Koninklijke Jachthaven Nieuwpoort. Het tweede werk is een live actie werk, een performance, aan het Westfrontmonument aan kustweg 2: het ruiterstandbeeld van Albert I krijgt een grondige schrobbeurt. Locatie Tramhalte ‘Nieuwpoort Stad’. Wij zagen dit werk vanuit de tram op weg van halte ‘Nieuwpoort Bad’ tot halte ‘Westende bad’ (16:25-16:45).

Westende bad

In Westende Bad bezoeken we vier Beaufort kunstwerken, eentje van 2018 (aan Koning Ridderdijk 100, Middelkerke. Niet ver van tramhalte ‘Sint Laureins’.) en drie van vorige edities dicht bij elkaar aan Hotel Bellevue (hier is een tramhalte met dezelfde naam). “BF18: Simon Dybbroe Møller (DK) – The Navigator Monument (2018)”. De Deen liet het groene scheepsroer-logo van Netscape Navigator, een voormalige internetzoekmachine, uitvergroten en in brons gieten en gaf het zijn maritieme betekenis weer, hier op het strand van Westende bad tussen de parasols en zonnekloppers en aan een zee die op de bodem bezaaid ligt met een wirwar aan internetcommunicatiekabels.

Beaufort 2018: Simon Dybbroe Møller (DK) - The Navigator Monument (2018).
Beaufort 2018: Simon Dybbroe Møller (DK) – The Navigator Monument (2018).

Aan het historische Hotel Bellevue zijn drie interessante Beaufort Kunstwerken gelegen. “BF03: Wim Delvoye (BE) – Canterpillar 5Bis (2002)” is een graafkraan op rupsbanden (typisch voor de kust, om zand te verplaatsen) die volledig uitgevoerd is in cortenstaal en m.b.v. lasertechnologie uitgefreesde gotische motieven. Wim Delvoye is een van de belangrijkste hedendaagse Belgische Kunstenaars. “BF12: Ivars Drulle (LT) – I Can Hear It (2012)” zijn twee reusachtige witte luisterhoorns (in de stijl van de muziekhoorn van een oude grammofoon) geplaatst waar je kan luisteren naar het versterkte geluid van de wind, de golvende zee en de badgasten. Ook geïnspireerd op de grote luisterhoorns van begin deze eeuw die aankomende vliegtuigen moesten detecteren en die de voorloper van de radar waren. “BF12: Nick Ervinck (BE) – Olnetop (2012)” is een virtueel gecreëerd, abstract werk in fysieke vorm gegoten met 3D-print, uitgevoerd in polyester en de dominante kleur geel. Nick Ervinck is een geboren en getogen West-Vlaming.

Beaufort 2003: Wim Delvoye (BE) - Canterpillar 5Bis (2002).
Beaufort 2003: Wim Delvoye (BE) – Canterpillar 5Bis (2002).

Oostende

Ondertussen is het al 18 uur geworden en maken we een lange tramrit (30 minuten) van halte ‘Bellevue’ in Westende Bad tot halte ‘Marie-José plein’ in Oostende.

In Oostende vind je drie werken van Beaufort 2018. Ten eerste is er “BF18: Guillaume Bijl (BE) – Sorry (2015)”. Dit monument in het Leopoldpark is opgericht ter ere van een oud-strijder hond op een sokkel waar honden rondzitten en bewonderend naar kwispelen. Monumenten worden opgericht voor mensen die een wezenlijke bijdrage aan de samenleving hebben gebracht en die men zo wil eren en herdenken. Monumenten voor honden zie je nooit, en dat verrast me eventjes. De statige sokkel en het opschrift (ter ere van een oud-strijder / hond), zetten je op het verkeerde been: is het nu een stenen eresaluut of een geslaagd kunstwerk? Of iets aanzien wordt als een heldendaad kan met de tijd en veranderende opvattingen wijzigen (denk bijv. aan het neerhalen van beelden van oud-dictators).

Beaufort 2018: Guillaume Bijl (BE) - Sorry (2015).
Beaufort 2018: Guillaume Bijl (BE) – Sorry (2015).

In de inkomhal van De Grote Post, vind je “BF18: Basim Magdy (EG) – No Shooting Stars (2016)”: een surrealistische, dromerige film met verteller die subtiel respect betuigt voor de mysteries en geheimen, de uitgestrektheid en diepte, de kracht en meedogenloosheid van de zee.

Beaufort 2018: Stief Desmet (BE) - Monument for a Wullok (2018).
Beaufort 2018: Stief Desmet (BE) – Monument for a Wullok (2018).

“BF18: Stief Desmet (BE) – Monument for a Wullok (2018)” (tweede maal Stief Desmet!) is een eerbetoon aan de schoonheid en perfectie van de natuur. Wulken zijn weekdieren met een mooie schelp die groeien volgens de regels van ‘de gulden snede’ (de getallenrij van Fibonacci) en die altijd perfecte verhoudingen hebben. Desmet doet een poging dit na te bootsen maar mislukt grandioos. Natuurconstructies winnen het steeds in volmaaktheid van de probeersels van mens en kunstenaar. Het bronzen monument draagt duidelijk zichtbaar de lasnaden en vele onvolmaaktheden en heeft een pokdalig uitzicht. Het staat op het einde van de Westelijke dam waar het sterk onderhevig is aan de natuurelementen (het zoute water, de golfslag en de wind) en waar het bronzen beeld mettertijd zal vergroenen. De kracht van de zee wint het van de hoogmoed van de mens. Je kan de reuzenwulk binnenstappen en daar hoor je het ruisen van de zee, net als vroeger, toen je als kind een schelp tegen je oor hield. We hebben geen tijd meer om tot het einde van de dam te gaan. Met m’n krachtige zoom, kan ik toch nog een (tamelijk wazige) foto nemen. Beter dan niks!

Beaufort 2012: Arne Quinze (BE) - Rock Strangers (2012).
Beaufort 2012: Arne Quinze (BE) – Rock Strangers (2012).

In Oostende staan ook drie werken van eerdere edities waaronder “BF12: Arne Quinze (BE) – Rock Strangers (2012)”. Dit zijn verschillende gigantisch roodmetalen geblutste balkvolumes. Locatie aan de pier. Zo geconstrueerd dat het lijkt alsof ze er al vele tientallen jaren staan en sterk geleden hebben onder de eroderende kracht van zee en natuur. De titel suggereert voor mij dat de rode, ruwe volumes mensen symboliseren die elkaar passeren op de dijk, toevallige passanten als rotsen in de branding.

Outro

Het is ondertussen 19u10 geworden. De dag zit erop. Blankenberge zullen we niet halen. Chinees Restaurant ‘Shanghai’ (nabij het treinstation) halen we nog wel. En onze trein van 20u09 ook. De IC Oostende – Antwerpen rijdt rechtstreeks met stops in Brugge, Gent-Sint-Pieters, Gent-Dampoort, Lokeren, Sint-Niklaas, Beveren-Waas, Antwerpen Zuid, Antwerpen Berchem & Antwerpen centraal. Makkelijk. Aankomst station Antwerpen Centraal om 21u55. Het was een lange dag vol kunst, tram in tram uit, langs de kust van De Panne tot Oostende, met de relaxte sfeer van een zon-zee-strandvakantie en een goeie pot mosselen. Slaapwel.

One thought to “Beaufort 2018 Kunsttriënnale: een verslag van een dagje aan de Belgische Kust van De Panne tot Oostende.”

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: